Towards a Sustainable State (Dharma Rajya)

--- अतुल साठे निसर्गचक्रात बिघडलाय काही, हे कळतंय पण वळत नाही. विकासाची दिशा चुकतेय खरी, पण बदलण्याची नाही तयारी. शाश्वत जीवनशैली दिली सोडून, विवेक व नितीमत्ता खाली गाडून. वेदांनी सांगितले चार पुरुषार्थ, आम्हास हवे फक्त काम व अर्थ. धर्म व मोक्षाची कशाला बात? आम्ही करू निसर्गावर मात. संतुलन आधी ढळू देऊ, मग थोडी मलमपट्टी करू. विचित्र उपायांचा करू अवलंब, रामेश्वरी आग, सोमेश्वरी बंब. भूजल ऱ्हास दुष्काळाचे कारण, आमचा इलाज, मोट्ठे धरण. हवाय प्राचीन अरण्यांचं आवरण, करतोय वृक्षतोड, विलायती वनीकरण. वाढवाया हवा स्थानिक रोजगार, आणणार बाहेरील प्रकल्प चार. शहरांतील लोंढे रोखायला हवे, आम्हाला दिसतात मतदारांचे थवे. किरणोत्सर्गाला घालायचाय आवर, आम्ही उभारू मोबाईल टॉवर. रोखायला हवा वापर प्लास्टिकचा, काथ्याकूट करू किती मायक्रॉनचा. चंगळवाद पृथ्वीला नाही झेपणार, आम्ही फक्त जिडीपी वाढवणार. करावा कमी संसाधनांचा वापर, चालवणार एसी, अंघोळीला शॉवर. निसर्ग उपासक संस्कृति आपली, कर्कश फटाक्यांनी बिघडली दिवाळी. हवी सायकल व चालण्याची सवय, फ्रिवे व फ्लायओव्हर आम्ही ...

अतुल साठे सरत्या शिशिरातील शांत दुपार, कलत्या सूर्याची किरणे उबदार. हॉर्नबिल हाउसची दगडी इमारत, काम करताना हाती वाफाळता कप. अशा शुक्रवारी एकदा निघालो लवकर, वाऱ्याची झुळूक, स्वच्छ निळे अंबर. महोगनी व पिंपळ, पानांची सळसळ, सुट्टीची चाहूल, गर्दी तशी विरळ. सुवर्णपर्ण वृक्ष उन्हात न्याहाळत, काळाघोडापाशी आलो रमत-गमत. विद्यापीठ, न्यायालय दिमाखात उभे, रस्त्यापल्याड ओव्हल मैदान शोभे. लाल फळांनी नटले रानबदाम तरुवर, भरपूर पानगळ करती सोनमोहर. राजाभाई टॉवरचे ऐकू येती टोले, फांदीवरील खंड्या मजेत शीळ घाले. संध्याकाळच्या धावपळीला अजून असे अवकाश, रेल्वेच्या खिडकीत सहज बसलो सावकाश. अवचित लाभते असे स्वास्थ्य अपार, सुखावह अशी शिशिरातील दुपार. (© सर्व हक्क लेखकाकडे. संपर्क atulsathe@yahoo.com )

विचारांचं, आचारांचं स्वातंत्र्य, नाही गुलामी, नाही पारतंत्र्य. स्वातंत्र्य मोकळा श्वास घेण्याचं, स्वातंत्र्य शुद्ध पाणी पिण्याचं. रसायन विरहित अन्न खाण्याचं, टुमदार वस्त्यांमध्ये राहण्याचं. गुणानुरूप व्यवसाय निवडण्याचं, खाऊन-पिऊन सुखात जगण्याचं. निसर्ग सान्निध्याचं स्वातंत्र्य, नाही प्रदूषणाचं पारतंत्र्य. स्वातंत्र्य शासक ठरवण्याचं, स्वातंत्र्य रामराज्य पाहण्याचं. शिवाजी महाराजांच्या मनातलं, तुमच्या आमच्या स्वप्नातलं. भारतभूच्या प्रारब्धातलं, साधू संतांच्या वचनातलं. गीतेत वर्णिलेलं स्वातंत्र्य, नाही दहशतीतचं पारतंत्र्य. स्वातंत्र्य पुरुषार्थ करण्याचं, स्वातंत्र्य आनंद शोधण्याचं. आळस, नैराश्यातून मुक्ति, न्यूनगंडाच्या विळख्यातून मुक्ति. मुक्ति भयाण स्पर्धेतून, झापडं लावून धावण्यातून. स्वच्छ दृष्टीकोनाचं स्वातंत्र्य, संतुलित आयुष्याचं स्वातंत्र्य. स्वातंत्र्य दिर्घायुरोग्याचं, स्वातंत्र्य सत्य जाणण्याचं. मर्यादेत उपभोग घेण्याचं, कर्तव्याने वागण्याचं. हिच देवाकडे इच्छा, स्वातंत्र्य दिनाच्या शुभेच्छा! --- अतुल साठे (© सर्व प्रकाशन हक्क लेखकाक...

A vast mosaic across the nation, biggest network of tracks and station. National integration in true sense, over mountains, plateaus and plains. Seat of commerce to seat of power, ”Rajdhani” thunders in top gear. “Gitanjali” comes singing from the east, “Dadar-Guwahati”, linking north-east. “Dnyanganga” to the place of knowledge, “Deccan Queen” straddles the Sahyadri edge. “Matysagandha” along the western coast, “Coromandal” spanning the other coast. “Jammu Tavi” to the land of serenity, “Avantika” goes to the ancient city. “Hampi Express” for the sculptor, “Karnavati” for the entrepreneur. Up to the border, take “Golden Temple”, “Konark Express” for the Sun Temple. Maharaja style, on the “Palace on Wheels”, “Deccan Odyssey”, as the history reveals. Toy trains to Matheran and Ooty, and to Darjeeling, the highland beauty. Cheetah on rails, the non-stop “Duronto”, “Shatabdi” comfort from metro to metro. Lifeline of India, since 1853, Bharatiya Railway...

Built across the rugged terrain, standing strong in sun and rain. They were the sentinels of the land, reminders of a culture grand. The ancient throne of Devgiri, the birthplace of freedom – Shivneri. Naldurg and Chakan protecting the plain, Gavilgad, Narnala, under Gond kings’ reign. Revival of the ancient throne, it began when Torna was won. Rajgad was the first capital, witnessed plans of many a battle. Sinhgad tells the valour of Tanaji, Panhala narrates sacrifice of Baji. Forest forts of Vishalgad, Pratapgad, spiritual vibrations at Sajjangad. Lohagad, as tough as iron, Purandar withstanding any canon. Glory of the Maratha power, Vasai to Sitabardi, spread all over. Janjira – a challenge throughout, Salher, Mahuli guarding northern route. Sindhudurg, Vijaydurg – mighty naval station, Raigad saw Chhatrapati’s coronation. The story of every fort and fortress, of vital pieces in the game of chess! -- Atul Sathe (© This content is under copyright. The writer can be contac...

Mother of all, ancient and divine, Sanskrit nourishing a culture fine. Literary stream of Maharshi Vyas, from language of God to Kalidas. Prakrit’s glory in Sant Dnyaneshwar, Tamil’s richness in Thiruvalluvar. The glory percolates in nectar sweet Marathi, sister Konkani and dialects like Varhadi. Punjabi pen, as mighty as the sword, merging with Pahadi as you go northward. Nation’s link language, Tulsidas to Premchand, Hindi supplemented by the Urdu tongue. Marwadi and Bhojpuri, spoken on either side, Bhil, Santhali and Gondi, in central countryside. Northern slopes echo Sharda’s word, Dogri, Kashmiri, Ladakhi, as you trek upward. Nepali, Lepcha, Lushai on the eastern trails, Khasi, Naga, Manipuri in adjoining vales. Bramhaputra of Asameeya, Mahanadi of Odiya, Rabindranath’s lines flowing in Bangla. Jhulelal’s praise, sung in Sindhi, bridge of Kutchi, Garba verses in Gujarati. Sandalwood fragrance of Kannada, Tulu, coast to coast, Malayalam to Telugu. Greatness of si...

मुंबईकरास खुणावती डोंगरवाटा हिरव्या, धकाधकीतून या थोडी सवड काढूया. नेरळ पासून पुढे चिमुकली आगगाडी, साद घालू लागे माथ्यावरची झाडी. नागमोडी वाटेवर सावरी आणि सागवान, पर्वत चढल्यावर दाट अंजनीचे रान. स्वागतास अंथरले लाल मातीचे गालिचे, संगतीस असती स्वर श्यामा पक्ष्याचे. नाही गोंगाट इथे कोणत्या वाहनांचा, निसर्ग घेई ताबा नकळत मनाचा. घोड्यांच्या टापांचा मधूनच आवाज, सोबतीला सळसळत्या पानांची गाज. शारलॉट तलाव दडलाय अरण्यात, बाजूच्या राईत ग्रामदैवत पिसारनाथ. जवळच असे बाजारपेठ टुमदार, रंगवलेले गवत व चिक्की चटकदार. निरनिराळ्या पॉइंटवरून विहंगम दृश्य, अनुभूती आनंदाची शांत अदृश्य. दूरवर शोभती प्रबळगड, इरशाळ, सुखद गारव्याची सुंदर सकाळ. दरीत पहुडला मोरबे जलाशय, कड्यावर तरंगत गरुड महाशय. चालता रानवाटा हात हाती धरून, मिळे मोकळा श्वास विचार मागे सारून. वनदेवतेचा एक रम्य अविष्कार, तरु-लतांनी नटलेले माथेरान पठार! --- अतुल साठे (© सर्व प्रकाशन हक्क लेखकाकडे - संपर्क atulsathe@yahoo.com )